De achteruitkijkspiegel van Nederland, 1813 tot heden

Staatsbladen.online · bijgewerkt op 29 oktober 2026

De achteruitkijkspiegel van Nederland, 1813 tot heden

Het Staatsblad, van 1813 tot vandaag, in één zoekomgeving

Staatsbladen.online bevat op 29 oktober 2026 94.925 Staatsbladen: alle jaargangen van het Staatsblad van het Koninkrijk der Nederlanden vanaf 1813, elke nacht aangevuld met wat er die dag is verschenen. U zoekt door de volledige tekst van ruim twee eeuwen wetgeving, in hedendaagse spelling, en u ziet bij een wet welke kamerstukken eraan vooraf gingen. Daarnaast bladert u door de registers en het Bijvoegsel, van 1813 tot 2005.

Nieuws

Geplaatst op 29 oktober 2026

Nieuw: bladeren in de registers en het Bijvoegsel

Wie vroeger iets zocht in het Staatsblad, begon bij het register. Dat kan nu ook hier. In het nieuwe tabblad Registers en Bijvoegsel bladert u door 331 inhoudsopgaven, registers en jaargangen van het Bijvoegsel, van 1813 tot 2005: ruim 29.000 bladzijden, zoals ze gedrukt zijn. Een wegwijzer brengt u naar de letter, het nummer of de maand die u zoekt. Onder elke bladzijde staan de Staatsbladen die erop worden genoemd, als link: ruim 150.000 verwijzingen. Het Bijvoegsel tot het Staatsblad, 1851–1941, opent u per stuk. Het bevat Koninklijke besluiten, besluiten van Gedeputeerde Staten, rondschrijvens van ministers en 167 arresten van de Hoge Raad, en u vraagt ze per soort op. Bij elk Staatsblad ziet u bovendien waar het in de registers en het Bijvoegsel wordt genoemd. Lees wat er verder nieuw is.

Geplaatst op 17 oktober 2026

Nu ook de stemverhoudingen in beide Kamers

Bij een wet ziet u nu ook hoe de Tweede en de Eerste Kamer over het wetsvoorstel hebben gestemd: per fractie voor of tegen, met het aantal zetels, in een balk met een streep op de helft. Vanaf 1995, uit de open data van de Tweede Kamer en uit de tekst van de Handelingen; bij elke uitslag uit de Handelingen staat een link naar het verslag. Is een wet zonder stemming aangenomen, als hamerstuk, dan staat dat erbij. Lieten fracties daarbij aantekenen dat zij tegen waren, dan ziet u ook dat in een balk; in de Eerste Kamer gaat het om bijna duizend wetten. Zo staat nu bij vrijwel elke wet vanaf 1995 de uitslag in de Tweede Kamer, en bij de meeste ook die in de Eerste Kamer.

De stemmingen over de Omgevingswet, Stb. 2016, 156, in de Tweede en de Eerste Kamer

Geplaatst op 17 oktober 2026

Nu ook de Handelingen bij de wetten

Bij een wet ziet u nu ook wat er in de Tweede en de Eerste Kamer over is gezegd en hoe erover is gestemd. Vanaf 1995 staan onder een zoekresultaat de debatten, de stemmingen en de hamerstukken uit de Handelingen, per Kamer en op datum, elk met een link naar het verslag zelf. Bij ruim zevenduizend wetten zijn zo samen zo'n 30.000 agendapunten uit de Handelingen te vinden.

Parlementaire behandeling van de Omgevingswet, Stb. 2016, 156, met de Handelingen van de Tweede en de Eerste Kamer

Nieuw in oktober 2026, alles op een rij

Bladeren in de registers en het Bijvoegsel

Het tabblad Registers en Bijvoegsel bevat:

U ziet elke bladzijde zoals hij gedrukt is, bladert met de pijlen of springt naar een gedrukte bladzijde, en zoekt in één werk of in alle werken tegelijk. Met een vinkje kiest u welke soort werk. Onder de bladzijde staan de Staatsbladen die erop worden genoemd, met hun titel, als link.

Het Bijvoegsel tot het Staatsblad, 1851–1941

Naast het Staatsblad verscheen een Bijvoegsel met stukken die er niet in hoorden, maar wel van belang waren:

Alle 6.542 stukken staan er per stuk in, met nummer, soort en datum. U vraagt bijvoorbeeld alle arresten van de Hoge Raad op, in volgorde van jaar en nummer. Gaat een stuk over een Staatsblad, dan staat dat erbij als link.

Genoemd in registers en Bijvoegsel

Onderaan elk Staatsblad staat waar het in de registers en het Bijvoegsel wordt genoemd: eerst de stukken van het Bijvoegsel die erover gaan, dan de registers met de bladzijde.

Elk Staatsblad als eigen pdf

Alle ruim 91.000 Staatsbladen hebben nu een eigen, schoongemaakte pdf. Een verbeterblad staat achter het Staatsblad waar het bij hoort. Delpher en Officiële bekendmakingen blijven als tweede bron bereikbaar. Ook nieuwe Staatsbladen krijgen elke nacht zo'n pdf. Op de telefoon opent het Staatsblad met één tik.

Completer en gecontroleerd

We hebben de volledigheid jaar voor jaar gecontroleerd met de officiële registers en inhoudsopgaven:

Completer dan elders

De Staatsbladen staan verspreid over Delpher, van de Koninklijke Bibliotheek, en Officiële bekendmakingen, van de overheid. Geen van beide is compleet, en ze werken elk anders. Staatsbladen.online brengt ze samen in één zoekomgeving en vult aan wat ontbreekt: ruim tweeduizend Staatsbladen die u daar niet of niet leesbaar vindt, staan hier volledig doorzoekbaar, met titel en met het Staatsblad zelf als pdf. Wij hebben ze gelezen van eigen scans en van foto's van de gebonden jaargangen in het archief, en elk Staatsblad heeft hier een eigen pdf.

Daarnaast vindt u hier de stukken uit de oorlogsjaren:

En het Bijvoegsel tot het Staatsblad, 1851–1941: de besluiten, rondschrijvens en arresten die naast het Staatsblad verschenen, per stuk te openen onder Registers en Bijvoegsel.

De parlementaire behandeling erbij

Bij een wet wilt u weten hoe zij tot stand kwam. Onder een zoekresultaat staat daarom, waar wij die konden vinden, de parlementaire behandeling: het wetsvoorstel, de memorie van toelichting, de verslagen en de stukken van de Eerste Kamer, in de volgorde van de behandeling en met het nummer waaronder het stuk wordt aangehaald. Vanaf 1995 staan daaronder ook de Handelingen en de stemverhoudingen in beide Kamers. Elk stuk is een link naar het stuk zelf bij de overheid.

Dat is gedaan voor alle wetten van 1814 tot vandaag; samen bijna 700.000 kamerstukken. Voor de jaren vanaf 1951 heeft 98 van de 100 wetten haar kamerstukken; van 1814 tot 1945 ongeveer vier op de vijf. Nieuwe Staatsbladen krijgen hun kamerstukken en Handelingen elke nacht vanzelf.

Parlementaire behandeling van de Faillissementswet, Stb. 1893, 140

Zoeken zoals u gewend bent, in teksten van toen

De oudere Staatsbladen zijn gescand en met tekstherkenning leesbaar gemaakt. Het zoekscherm houdt rekening met wat dat meebrengt:

Vragen in gewone taal

Met een abonnement stelt u een vraag zoals u die aan een collega zou stellen: "Wanneer is de accijns op het gemaal afgeschaft?" De AI-zoekhulp zoekt in alle Staatsbladen vanaf 1813, leest de passages die ertoe doen en antwoordt met verwijzingen als "Stb. 1855, 103"; elke verwijzing is een link naar het Staatsblad. Bij een abonnement horen 100 vragen per kalendermaand. De AI kan zich vergissen, ook door leesfouten in oude scans: controleer altijd het origineel. In het open voorbeeld kunt u het zonder abonnement proberen met de Staatsbladen van 1848 tot en met 1852.

Voor juristen, historici, taalkundigen en genealogen

Het Staatsblad is meer dan wetgeving. U vindt er de onteigeningen voor spoorwegen en kanalen, de begrotingen, de grenswijzigingen van gemeenten, de belastingen en, tot ver in de twintigste eeuw, de naturalisaties, met de namen van wie Nederlander werd. Wie door alle jaargangen heen zoekt, ziet ook de taal veranderen: tot 1883 heette het "Koningrijk". In het Bijvoegsel vindt u de rechtspraak van de Kroon in geschillen van bestuur en arresten van de Hoge Raad.

Over de geschiedenis van het Staatsblad schreef mr. dr. J.C.H. van der Beeke zijn proefschrift Het Staatsblad (Den Haag 1915). Over de Londense besluiten schreef prof. mr. G. Russel De Londense Koninklijke Besluiten – In het licht van Staatsnoodrecht (1948).

EY Raad van State Hoge Raad der Nederlanden

Zo zoekt u in de Staatsbladen

De oudere Staatsbladen zijn gescand en met tekstherkenning (OCR) doorzoekbaar gemaakt. Dat brengt oude spelling en leesfouten mee. Het zoekscherm houdt daar rekening mee.

Jaar en nummer
Weet u welk Staatsblad u zoekt, vul dan het jaar en het nummer in.
Volledige tekst
Typ een of meer woorden en kies of alle woorden moeten voorkomen of één ervan. Verbuigingen worden meegezocht: "erfgenaam" vindt ook "erfgenamen".
Oude spelling
Zoek gewoon in hedendaagse spelling. "Recht" vindt ook "regt", zoals het in de negentiende eeuw werd geschreven; "mensen" vindt "menschen" en "Nederlandse" vindt "Nederlandsche". Andersom werkt het ook.
Afgebroken woorden
Een woord dat in de oude druk over twee regels is afgebroken, zoals "succes-sie", wordt als één woord gevonden.
Leesfouten
De tekstherkenning leest in oude drukken soms een letter verkeerd, zoals "verfchuldigd" voor verschuldigd. Een deel daarvan wordt automatisch hersteld. Zet "Ook treffers met leesfouten in oude scans (OCR)" aan om ook woorden te vinden waarin één of twee letters verkeerd zijn gelezen. De treffers waarin het woord letterlijk staat, komen dan bovenaan.
Volgorde
Kies boven de resultaten voor nieuwste eerst, oudste eerst, of "zoekwoord in de titel eerst": dan staan de Staatsbladen met het zoekwoord in de titel bovenaan, zoals de wet die over het onderwerp gaat.
Samengestelde woorden
Een samenstelling als "successiebelasting" is één woord. Wie op "belasting" zoekt, vindt die niet; zoek dan ook op de samenstelling.
Vragen aan de AI
Met een abonnement stelt u onder het zoekscherm een vraag in gewone taal. De AI-zoekhulp zoekt erbij in alle Staatsbladen vanaf 1813, leest de passages die ertoe doen en antwoordt met verwijzingen als "Stb. 1851, 85"; elke verwijzing is een link naar het Staatsblad. Een antwoord duurt een halve tot anderhalve minuut en kunt u opslaan als pdf. Bij een abonnement horen 100 AI-vragen per kalendermaand. De AI kent alleen wat de zoekopdracht vindt en kan zich vergissen, ook door leesfouten in de oude scans: controleer altijd het origineel. Probeer het zonder abonnement in het open voorbeeld, met de Staatsbladen van 1848 tot en met 1852 (drie vragen per dag), of lees hoe het werkt.
Wat naar OpenAI gaat
Alleen een vraag aan de AI-zoekhulp gaat, met de gevonden passages, naar OpenAI. Het gewone zoeken op jaar, nummer of woorden uit de tekst stuurt niets naar OpenAI.

Voor het herkennen van oude spelling gebruiken we de woordenlijst van OpenTaal.

Elk burger is verplicht en wordt geacht de wetten van het land waarin hij leeft, te kennen. Het kan dus in een welgeordende maatschappij aan niemand vrijstaan zich op zijne onwetendheid der wet te beroepen, of zich op grond hiervan te verschoonen, indien hij in strijd met de wet gehandeld heeft, of heeft nagelaten te doen datgene, wat de wet hem te doen gebood .... Maar de eerste en volstrekte voorwaarde om gehoorzaamheid aan en naleving van de wet redelijkerwijze te kunnen vorderen, is, dat men elk in de gelegenheid moet stellen om haar te kunnen kennen. Men kan niet verbonden zijn door iets, dat men niet heeft kunnen weten, dat bestond.

De Pinto
↑